Uzun bir süredir en çok kafa yorduğumuz şey zumbaranın ne şekilde bir kitle hareketi haline geleceği. Aklımızda olan, farklı şehirlerden fikri benimseyen ve kendi yerinde yayılması için çaba sarfedecek kişilere ulaşarak aynı amaç için çalışan bir ağ kurmak. Bunun yanısıra destek vermek isteyen herkese bunu yapabileceği araçları oluşturabilme çabasındayız. zumbaracilar@googlegroups.com email grubunu bu haberleşmeyi sağlaması için oluşturduk. Bir süredir de bunun için yollardaydık! 4-7 Mayıs’ta Siirt’te GapGenç Festivali’ne doğru gidiyorken Adana ve Diyarbakır’a da uğradık. Bu yolculukta amacımız hem kendi şehrinde, derneğinde, üniversitesinde, kısacası kendi mekanında zumbara topluluğunu oluşturmak isteyecek kişilere ulaşmak, topluluktakilerle görüşmek, işbirliği yapabileceğimiz derneklerle görüşmek ve var olan hediye ve paylaşım kültürüne dair hikayeler toplamaktı. İstediğimiz kadar çok hikayeyi kayıt edememiş olsak da, yolculuk sırasında buna dair birçok örnekle karşılaştık. Bunlardan bazılarını sizinle paylaşıyor olacağız. Adana’da etkinlik, Diyarbakır’da STK’larla görüşmeler, yol boyunca hikayeler toplayalım derken bir baktık festival zamanı gelmiş.

GapGenç festivalinin bu sene 4.’sü Küresel Vatandaşlık temasıyla 9 ildeki Gençlik Evleri tarafından GAP idaresinin desteğiyle düzenlendi. Bunun için yerli yabancı 1500 kişilik bir grup olarak Siirt’teydik. Gençlik evleri GAP Projesinin ardından sadece ekonomik büyümenin yeterli olmayacağı, bölgede sosyal ve kültürel alanda da birşeyler yapılması gerektiği düşünülerek kurulmuş. Gençlik evlerinde gençler gönüllü olarak çalışıyor, birçok proje ile bulundukları şehirdeki diğer gençlere alanlar açıyor, farklı imkanlar sunuyorlar. Gençlik evlerinde ücretsiz olarak birçok kurs da açılıyor, halk evleri gibi çalışıyorlar diyebiliriz, gençlik evlerini biz zaman merkezi fikrine yakın bulduk 🙂 Bu kadar iyi çalışıyor olmaları da çok hoşumuza gitti, zaman merkezinin çok iyi çalışan versiyonlarının olduğunu görmek çok güzel.

GapGenç festivalinde hem STK fuarında stand açtık, hem de etkinlik yaptık. 2 gün boyunca standda zumbarayı anlattık. Stand komşumuz Leman dergisi ekibi zumbarayı dinlemekten yoruldu, biz hangi anlatım versiyonunun daha iyi anlaşılacağı üzerine testler yapmaktan yorulmadık 🙂 Biliyorsunuz, 2 cümleyle zumbarayı anlatmak çok zor, soru işareti dolu bakışların aydınlandığını görmek standdaki en büyük mutluluğumuzdu. Bir süre sonra bayrağı bizi önceden dinlemiş olanlara devrettik, zumbarayı onlara anlattırdık. Videolar yakında..

Uzun lafın kısası, biz yollardan döndük.  Farklı şehirlerden birçok kişiyle tanıştık, zumbara fikrini benimseyen ve kendi topluluklarında yaymak isteyen birçok kişiyle karşılaştık, şimdi en iyi nasıl koordine oluruz, bunun üzerine kafa yoruyoruz. Siz de bu ekibe katılmak isterseniz haberlerinizi bekliyoruz. Yollarda olmak heyecanımıza heyecan kattı, arada herkese tavsiye ediyoruz. Kimbilir, belki yazın olacak bir zumbara kampı için hep beraber yollara dökülürüz 🙂

Zumbara’da bizler, para yerine zaman kullanarak bilgi, beceri, yetenek ve tecrübe değişimleri yapıyoruz.  Bu değişimler karşılıklı olmak zorunda değil. Verdiğiniz servisler karşılığında kazandığınız saatleri topluluktaki herhangi bir kişiden istediğiniz servisi almak için harcayabiliyorsunuz.  Servis değişimleri nasıl oluyor diyen, aklında soru işareti bulunan herkes için rehber niteliğinde olmasını istediğimiz, sisteme yeni servis girmekten başlayarak zaman kararlaştırma, servis değişimi ve zaman ödemesine kadar tam bir adım adım ilerleyen “Zumbara Kullanma Talimatı” nı sizler için hazırladık!

Yeni Servis Girmek

Sitenin sol üstünde bulunan “Yeni Arz” (başkasına servis vermek için) ya da “Yeni Talep” (başkasından servis almak için) tuşuna basıyoruz.

Çıkan pencerede istediğiniz servis hangi kategoriye denk düşüyorsa onu ve alt kategorisini seçiyoruz. Mesela ben diyelim pizza yapmakla ilgili bir arz girmek istiyorum, kategoriden “Mutfak” alt kategoriden de “Menü ve tarifler” seçeneğini seçiyorum.

Aktif olduğu zaman aralığı: Siz değiştirmediğiniz sürece servisi yarattığınız andan itibaren 5 yıl sonuna kadar geçerli olacak şekilde ayarlı. İstediğiniz zaman bu zaman aralığını yeniden değiştirebilirsiniz. Artık servisi vermek istemiyorsanız zaman aralığınızı o günün tarihi yapabilirsiniz.

Uygun olduğu zamanlar: Bu kısmı doldurmak zorunda olmasanız da, mesela bu servis değişimi için sadece haftasonu müsait olabiliyorsanız, ya da sadece haftaiçi akşamları müsaitseniz, işte bu bilgiyi oraya yazabilirsiniz 🙂

Seviye: Bu kısımdan servisinizin seviyesini giriyorsunuz, bazen bazı servisler seviye girilecek gibi olmuyor, mesela ev temizliğine yardım, o zaman biz nasılsa fark etmiyor diye “Başlangıç” işaretliyoruz.

Süre: Burası servisinizin ücreti olacak kısım! Yani Zumbara’yı Zumbara yapan, can alıcı noktamız! 🙂 Diyelim bitki çayı yapma konusunda incelikleri öğretmek istiyorsunuz ve 1 saat süreceğini düşünüyorsunuz, o zaman ücreti 1 saat. Ya da Güney Doğu Anadolu gezisi planlayacaksınız, 3 saat süreceğine inanıyorsunuz, o zaman o da 3 saat. Ama diyelim ütü yapacak biri aranıyor talebine teklifte bulundunuz, servis değişimini gerçekleştirdiniz, 2 saat yazıyordu ama siz 1 saatte hallettiniz, o zaman ödeme yapılırken karşınıza yeniden bu saat ekranı çıkıyor ve orada servisin süresini girebiliyorsunuz. Bu site 1=1 mantığı üzerinden çalışıyor, ne kadar zaman harcarsanız, o kadar zaman kazanırsınız. Ama elbette servis değişiminiz sosyal bir zaman paylaşımına dönüşürse, muhabbet eğlence derken birden 1 değil 3 saat geçtiğini fark ederseniz, servisi veren ile aran arasında anlaşmaya varıldığı sürece problem yaşanmayacaktır.

Başlık: Servisinizin ne olduğunu kısaca açıklayıcı bir başlık yazmanız tercih edilir. “Yepyeni bir düzen kuralım” diye bir servis başlığı kullanırsanız üyeler ne demek istediğinizi anlamayabilir, belki de aradıkları servisin sizinki olduğunu bilemeyebilirler, onun yerine “Odanızı baştan başa düzenlemek için yardım” derseniz kitlenizi daha rahat ayarlayabilirsiniz.

Açıklama: Elbette burada servisin açılımı ile ilgili kısaca bilgi vermeniz gerekiyor, böylece servisi almak ya da vermek isteyen karşı taraftan ne bekleyeceğini bilebilsin.

Ve geriye ülke, şehir, ilçe kalıyor, bunlar da elbette bu servisi vereceğiniz yeri ifade ediyor, normalde Ankara’da yaşıyor olabilirsiniz, ama sörf eğitimi servisinizi yazları Çeşme’de veriyorsanız buraya Çeşme yazmanız gerekiyor.

Arz ve talep girme formu bu şekilde. Gelelim istediğimiz bir arz ya da talep gördüğümüzde teklif verme kısmına..

Teklif Vermek

Servisin altında bulunan “Teklifte Bulun” tuşuna basıp servisi almak istediğimiz tarihi ve zamanı giriyoruz. Esnek bir tarih aralığı sağlayabiliyorsanız eğer altta bulunan not kısmına mail adresi ya da facebook adresiniz gibi iletişim kurabileceğiniz bilgilerinizi ekleyip zamanı ayrıca kararlaştırabilirsiniz (Şu anda Zumbara’da inbox sistemi olmasa da hepinizin bildiği gibi yeni gelecek web sayfamızda olacak, ve o zamandan sonra bu tip konuşmaları yapmanız daha kolay olacak).

Teklifte bulun tuşuna basıp teklifimizi yolluyoruz.

Teklif Kabul Etmek

Siz karşı taraftan teklif aldıysanız ve kabul etmek istiyorsanız kendi profilinizdeki “Teklifler” sekmesine gelerek ilgili servisin altındaki “Kabul Et” tuşuna basabilirsiniz. Orada gördüğünüz gibi teklif için başka bir tarih de önerebilir ya da teklifi ret edebilirsiniz de (bkz. yukarıdaki ekran görüntüsü)

Servis Değişim Anı!

İşte işin en keyifli anına geldik! Konuştunuz anlaştınız, ne zaman nerede buluşup neler yapacağınızı kararlaştırdınız (Unutmayın, servis değişiminizi Çarşamba akşamları zaman merkezimizde de yapabilirsiniz!) ve servis değişimi için buluştunuz. Güzel güzel bilgi alışverişinizde bulundunuz, eminiz çok eğlenmişsinizdir 🙂

Ödemeyi yapma

Bizim önerimiz eğer servis değişimi anında elinizin altında bilgisayar varsa servis değişiminiz bittiğinde ödemeyi hemen yapmanızdan yana. Servis veren kişi emeğinin karşılığında ödeyeceğiniz saat ile topluluktan başka birşeyler alıyor olacak, o yüzden gecikmemesi veya unutulmaması önemli. Eğer saat ödemesini o an yapamıyorsanız bilgisayar başına geçtiğinizde yapmanız gerekiyor. Ödemeyi yapmak için kendi profilinize girip Teklifler kısmına basıyorsunuz. Orada ilgili servisi bulup “Ödemeyi Yap” tuşuna basıp servis değerlendirmesi yaptıktan ve kaç saat ödeyeceğinizi girdikten sonra işleminiz tamamlanıyor. Ödeme yapabilmeniz için karşı tarafın da teklifinizi kabul etmiş olması gerekiyor yoksa “değerlendir ve öde” butonunu göremiyorsunuz, bu noktaya dikkat.  Teklifler sekmesinde servisin altında “değerlendir ve öde” butonu görünmüyorsa servis değişimi yaptığınız kişiye teklifinizi kabul etmesini söyleyebilirsiniz.

Başka Sorusu Olan?

İhtiyaçlarımıza daha iyi cevap verebilecek olan yeni web sitemiz yakında hazır olacak.  O zamana kadar zumbaranın şu anki versiyonunu kullanıyor olacağız. Başka sorularınız olursa info@zumbara.com adresine yazabilir ya da twitter’dan @zumbaradan hesabına mention atabilirsiniz.

Hepinize güzel servis değişimleri dileriz 🙂

Neden Zumbara?

Mart 15, 2012

Bugün Hürriyet ve Radikal gazetelerinde Zumbara’nın haberi çıktı! Bu vesileyle biz de neredeyse bütün gün boyunca zumbara dünyasına katılmak isteyenlerin doldurduğu formları inceledik.  Biliyorsunuz, giriş formunda sorduğumuz sorulardan birisi de “Neden Zumbara?”.  Bu soruya o kadar güzel yanıtlar geldi ki,  bir kısmından dergi çıkardık 🙂

Yanıtlarınızla bize ilham verdiğiniz, zumbaranın varolma sebeplerini bizlerden daha iyi anlattığınız için teşekkür ederiz. Umuyoruz çok yakın bir zamanda Zumbara dünyası alternatif olmaktan çıkıp hepimizin hayatına yerleşir.

neden zumbara?

Teşekkürler – 2.Hafta

Şubat 10, 2012

Zumbara’nın gelişmesine ve büyümesine katkıda bulunanlara her hafta teşekkür mektupları yayınlayacağımızı geçen hafta duyurmuştuk.

Bu hafta 3 tane servis değişimi gerçekleşti, aşağıda yapılan servis değişimlerini görmeniz mümkün.

Ayrıca 10 tane anlaşma yapıldı. Umarız bu anlaşmalar da en kısa sürede servis değişimine dönüşür 🙂

Servis değişimi yapanlara bir de küçük hatırlatmamız var. Servis değişimi yaptıktan sonra “Değerlendirme ve Öde” yapmayı unutmazsak, zaman değişimi akışını sağlamış oluruz.

Bol servis değişimli haftalar,

Zumbara Ekibi

Teşekkürler!

Şubat 3, 2012

Zumbara’ya her aşamada destek veren herkese teşekkür etmek istiyoruz. Bu sebeple her hafta teşekkür mektupları yayınlıyor olacağız.

İlk haftamızda teşekkür ettiklerimiz aşağıdaki şekilde 🙂

Bilenler bilmeyenlere anlatsın. Artık bir zaman merkezimiz var. Uzun süredir bunun hayalini kuruyorduk… Burası bir paylaşım merkezi olsun, servis değişimleri burada gerçekleşsin, grup çalışmaları burada yapılsın, isteyen istediği zaman gelip zaman merkezi panosunda “şu an zaman merkezinde şunu yapıyorum” yazabilsin isteyen de bu çalışmalara katılabilsin. Yani orası Zumbara topluluğunun mekanı olsun, bizim olsun.
Neler mi yapmadık bu zaman merkezi hayalini gerçekleştirmek için. Belediyelerle görüştük, farklı kurumlarla iletişime geçtik, proje mi yazsak dedik, sonra baktık olmuyor bir hayırsever beklemeye koyulduk. Heyecanla duyururuz ki hayırsever yine içimizden çıktı. Ne de olsa bir Zumbaralının halinden yine bir Zumbaralı anlar!Bir mekan düşünün, olabilecek en merkezi yerde: Tünel meydanında, bir yazlık, bir de kışlık mekanı var. Yazlık mekan sokağa açılıyor, kışlık mekan aynı binanın bir üst katında.

Diyoruz ki Ocak ayı etkinliğimiz de bu olsun. Hep beraber toplanıp, zaman merkezimizi kurmaya gidelim. Önce bakımını yapalım, temizleyelim, güzelleştirelim. Kim hangi eşyalarla katkıda bulunmak istiyorsa, zaman merkezine onları getirsin. Biz bir temel ihtiyaç listesi hazırlıyoruz, yakında etkinlik oluşturup sizinle paylaşacağız. Listedekileri karşılayabilmek için desteğinize ihtiyacımız var.  Sizde yoksa belki etrafınızda hayırsever akrabalar, ev boşaltan arkadaşlar, evinizde kullanmadığınız eşyalar, mahallenizde sevdiğiniz bir elektrikçi vardır. Kim hangi ucundan tutabilirse, hangi eşyaları temin edebilirse bize haber versim. Ona göre biz de eksik kalanları bulmaya çalışalım.  Organize olalım, Zaman Merkezimizi kuralım.
Duyduk duymadık demeyin zaman merkezi açılıyooor!

Dün ilk bölümünü yayınladığımızYes! Magazine’de İngilizce olarak yayınlanan, Amerika Zaman Bankalarının kurucusu, Columbia Hukuk Fakültesi Profesorü Edgar Cahn’ın yazısının devamı aşağıda. Bu yazı  Elif Ergin tarafından Zumbara‘da saat karşılığında çevrilmiştir.

Zaman Bankası girişimlerinin büyüklüğünü ve etkilerini dört örnekte açıklayabiliriz:

1. Chicago’nun en düşük performans gösteren 27 okulunda; 5. ve 6. sınıf öğrencileri bir okul sonrası programıyla 3. ve 4. sınıf öğrencilerine özel ders ve danışmanlık hizmeti verdi. Bu program sonucunda öğrencilerin okula katılımları arttı, notları yükseldi ve okulda daha az kavga ve kaba kuvvet olayına rastlandı. Araştırma öğrencilerin kendilerinden bir kaç yaş küçük öğrencilere özel ders vermesinin olumlu kazanımlar sağladığını belirlemiştir. Zaman bankasını kullanımını sürekli hale getirmek ve aileleri de bu oluşumla bütünleştirmek, bu programın kazandırdıklarını kanıtlamak için gereken bilgileri verir.

2. Son on yıldır Washington D.C’de gençler, şiddet içermeyen suçlardan yargılan yaşıtlarının yargılandığı, Zaman Doları Gençlik Mahkemesinde jürilik yapıp, karşılığında hizmet saati kazanıyorlar. Suçlular; toplum hizmeti, yaşam becerileri dersleri, özür mektubu yazma, bir makale yazma veye jüri görevi cezalarına çarptırılabilir. Suçların tekrarlanma oranı %10’dan azdır, Şehir Enstitüsü; geleneksel sistemle işleyen mahkemeler yerine Gençlik Mahkemesine gelen her bir suçlu sayesinde Bölge’nin 9.000 dolar tasarruf ettiğini tahmin ediyor.

3. Ulusal Topluma Dönüş Akademisi; hapishaneden çıktığında kişisel gelişim, eğitim veya hizmetle ilgilenen kişilerden oluşur. Toplum hizmetine örnek olarak; çocukları çetelerden koruyarak güvenli bir şekilde okula gidip gelmelerini sağlamak veya yaşadıkları müşterek mülkiyette gençlerin şiddetin azalmasına yardımcı olmaları verilebilir. Ulusal verilere göre, bir suçlunun hapisten çıkıp 3 yıl içinde yeniden suç işleme eğilimi %60 ile %70 arasında değişmektedir. Ulusal Topluma Dönüş Akademisi’nde bu oran 1.5 yıldır 0.

4. Montpelier,Vermont’ta; Olgunlaşma İdaresi bir çeşit zaman bankası olan ‘bakım bankasına’ yatırım yaptı. Yaşlı vatandaşlar kendileri veya aileleri “primleri” düzenli şekilde ödediğinde bakım ve destek alacaklarına dair güvenceye sahipler. Primler topluluktan veya diğer yaşlıların bakımlarından kazanılan zaman doları ile ödeniyor. Aslına bakılırsa, zaman bankalarını kullanan bu program sayesinde bir çeşit geniş aile meydane geliyor. Bu program sayesinde ne kadar tasarruf edildiğini belirlemek için henüz çok erken. Fakat yapılan son araştırmalar gösteriyor ki, evde bakım süreci hükümet tarafından kesintiye uğratılırsa, hastalar hastalığı önleyici bakım almayı geciktirmiş olacaklarından ya da geçiş dönemi bakımını almamış olduklarında tekrar hastaneye yatmaları gerekeceğinden hastane ücretleri artış gösterebilir.

Ayrıca zaman bankaları sistem günlüğünü tutmanın, takipte bulunmanın ve saat paylaşmanın daha kolay olacağı yeni bir yazılımla da destekleniyor. Açık-kaynak kodu ile yazılan site, kolayca kendilerine özel web sitesi açabilisinler diye zaman bankalarının hizmetinde. Bu açık kaynak versiyonu şu an biribirinden ayrı 200’ün üstünde zaman bankası tarafından kullanılmakta. Ve gelecek yıla kadar bu oluşum, akıllı telefonlarda ve tabletlerdeki yerini alarak bir zaman bankası ailene erişimi radikal bir şekilde geliştirecek.

Geliştiren Bir Araç

Yıllar içinde, zaman bankasının geçtiği aşamalara tanıklık ettim. Hangi aşama olursa olsun zaman bankası hep kişinin kendi  kendini güçlü hissedebilmesi ile ilgili oldu.

İlk aşama, komuşudan komşuya beceri paylaşımı ile ilgili. Genellikle birbirimize çok yakın ama bir o kadarda uzak yaşarız. Komşularımızın neler yapabildiğini, kime güvenebileceğimizi bilmeyiz. Zaman bankacılığı bize çevremizdeki bu geniş çaplı kapasiteyi keşfetmemizi sağlayan araçları sunar ve yapılanların tutulduğu ve diğerlerine aktarıldığı kayıt sistemi ile karşılıklı güvenmeyi mümkün kılar.

Zaman Bankası daha sonra ortak üretimi daha da hızlandıran bir aşamaya geldi. Bu aşamada sivil toplum örgütleri ve hizmet sektöründeki profesyoneller, hizmet ettikleri toplumun ve müşterilerinin, istenen sonuçları ortaya çıkarmada (zaman bankaları sayesinde) “ortak üretici” olabildiklerini gördüler. Bu; bir çok alanda çok büyük kurumsal değişime yol açabilir: çocuk gelişimi, ilk ve orta okul eğitimi, aile desteği, profesyonel çalışma, çocuk adaleti, yaşlı bakımı, şiddeti önleme, gazilerin tekrar kazanımı, hapishaneye tekrar girmeme. Bu değişim her gün başka bir alanda etkisini gösteriyor; sıradan paranın ötesinde ne gibi imkanların yattığını anladığımızda bir virüs gibi yayılabilir.

Şu anda üçüncü aşamaya tanıklık ediyoruz: Süreli bakım, ulaşım, ev tadilatı gibi hizmetler sunan küçük işletmeler oluşmakta. Bu işletmeler para ekonomisi ve toplum ekonomisi arasında bir köprü oluşturuyor.

Sonuç olarak, zaman bankaları umut ve imkan demektir. Ne piyasa değerinin, bizim değer kavramlarımızı tekeli altına almasına izin verilmeli, ne paranın varlığının, hayatımızda yapabileceklerimizi belirlemesine göz yumulmalıdır.