Meksika’da Bir Saha Çalışması İzlenimleri: Şehir Bahçeciliği & Semillero Romita’lar

Ekim 18, 2011

Mesksika’da bulunduğumuz ilk hafta IYF (International Youth Foundation) ağında bulunan diğer sosyal girişimcilerin projelerinin detaylarını görmek için saha gezileri yaptık. Sizlerle paylaşmak istediğim proje bir ‘şehir tarımı’ (urban agriculture) projesi: Sembradores Urbanos

Sembradores Urbanos ekibinden Carole bizi tüm misafirperverliği ile karşıladı. Acaba Türkiye’de de birileri benzer bir şeyler yapabilir mi diye bolca not aldım ve şimdi sizlerle tüm detayları ile paylaşıyorum.

Sembradores Urbanos kendisini bir topluluk katalizörü olarak tanımlıyor. Meksika’nın değişik yerlerinde bulunan topluluk bahçeleri yaratıyorlar. Niyetleri ise insanlarda doğa yoluyla farkındalık yaratmak. Yiyecek yetiştirmek ve yetiştirdiğin yiyeceği yemek arasındaki bağlantı farkındalık noktasında çok büyük değere sahip.

Sembradores Urbanos’un ana merkezi şirin bir bahçe içinde bulunan küçük bir ofis. Ofis belediyeye ait. Belediyeden ilk aldıklarında tabii bir bahçe yokmuş. Atıştırmalıkları, içecekleri ve müziği hazırlayıp tüm arkadaşlarını yardıma çağırmışlar ve mekanı kullanıma açmayı başarmışlar. Topluluktaki çocuklarda bahçedeki o rengarenk duvarı boyamışlar.

Bunun için workshoplar düzenleyen proje ekibi topluluk üyelerine bir şehir bahçesi nasıl yaratılır, kendi yiyeceğini bu bahçede nasıl yetiştirebilirsin, sürdürülebilir olması için ne gerekir vb. bir çok bilgiyi aktarıyorlar. İlk atölye çalışmasını düzenlediklerinde posterler hazırlayıp şehrin her yerine asmışlar. Ve ağızdan ağıza etkisi başlamış. Medyanın ilgisini çekmeleri ile proje Meksika’da büyüyen bir hareket haline gelmiş. Aynı zamanda You Tube’da yayınladıkları videolar sayesinde de çok fazla kişinin kendilerine ulaştıklarını söylüyorlar.

Ekip sosyal ve topluluk odaklı projeler gerçekleştirmekte. Workshoplar sonrası topluluğun belirlediği yere gidip bahçeyi yaratıyorlar ve kalanını topluluk yapıyor. Bahçe ile ilgilenmek topluluğun görevi. Mesela bir topluluktaki gençler için bir yıl boyunca bahçe kulübü adı altında her Perşembe bir atölye düzenledikten sonra, gençler artık kendi bahçelerini yetiştirmekte. Haftada bir gün gidip soruları varsa cevaplıyorlar ve bir nevi rehberlik görevi üstleniyorlar.

     

Proje bir dernek altında işlemekte. Hem de kendi ekonomik sürdürülebilirliğini sağlayabilen bir dernek. Ayda 6-7 adet atölye çalışması yapıyor ve buradan bir gelir sağlıyorlar. Bireylere, restaurantlara, toplu kullanıma açık parklara bahçecilik hizmeti veriyor ve şehirde yeşil teraslar (yeşil teras yatırımını ilginç bulsalar da pahalı bir yatırım olduğunu ve gerçekten artı değer sağlamadığını düşünmekteler)oluşturuyorlar. Aynı zamanda büyümekte olan okul bahçesi hareketini de Meksika’da yürütüyorlar. Genel merkezlerinde ürettikleri ürünleri ve tohumlarını satıyorlar. Diğer yandan masrafları o kadar az ki: ekip masrafı (hala ekip çalıştığı saat başına kazanmakta) ve ulaşım masrafı (bir ulaşım araçları olmadığı için ve hep malzeme taşımaları gerektiği için taksiye çok para veriyorlar).

    

Ekip dernekten bir sosyal kooperatife doğru ilerlemekte olduğunun da mesajını vermekte. Ve enerjilerini nereye kanalize etmeleri gerektiği konusunda ise topluluk rehberlik etmekte. Mesela şu sıralar gelirlerinin büyük çoğunluğu okul bahçesi projelerinden gelmekte. Çünkü topluluk tarafından büyük bir talep var.

Hızla büyümekte olan projeye Meksika’nın her yerinden talepler gelmekte. Diğer yerlere ulaşmak için kendilerine ulaşan kişilere neye ihtiyaçları olduğunu söylüyorlar: yol ve kalacak yer masrafları. Eğer karşılanırsa seve seve gidiyorlar. Ama aksi takdirde her yere yetişmeleri mümkün değil.

Tam olarak topluluklarının kimler olduğu, kime yönelmeleri gerektiği hakkında ekip hala tartışmakta ve bu sorunun cevabını aramakta. Sembradores Urbanos için sayıları izlemek ve yarattıkları etkiyi ölçmek çok önemli.

Bahçelerin sürdürülebilir olması topluluk katılımına direk olarak bağlı. Bu sebeple ekip beklentileri ve topluluğu ne tür zorlukların beklediğini baştan çok net bir şekilde ortaya koymakta.

Şimdi de biraz merkezdeki ve gezdiğimiz topluluk bahçesindeki notlarımıza bakalım isterseniz. Bu kısım özellikle permakültürle ilgilenenleri yakından ilgilendiriyor!

       

Ana merkezdeki bahçede bir su yakalama sistemi (water catchment system) bulunuyor. Kullanılan kirli suyu dönüşüme sokmak için ise özel bir bitkiden yaralanılıyor. Bitki kirli gri suyu temizliyor.

Merkezde tabii ki de compost bulunmakta. Atıkları toplulukta bulunan kafelerden alıyorlar. Bahçe 3’lü bir birleşimin ürünü: sebze, şifalı otlar (ürüne artı değer sağlamak için-temizlik ve ilaç kullanımlarında) ve çiçekler (böceklerin ilgisini çekmekte, kötü kokuyu önlemekte ve aynı zamanda yemek için). Tüm bu 3’lü birleşim topluluktaki insanların getirdiği dönüştürülmüş konteynerlara dikiliyor.

Huerto acolchado: toprak üretmenin bir yolu. Çimentonun üzerine direk organik madde yerleştirerek kompostlanmasını ve verimli bir zemin oluşturmasını sağlıyorlar.

Hidroponia: İçerisinde bulunan minerallerden dolayı desteklemedikleri bir yöntem olsa da, atölye katılımcılarının ısrarlı soruları üzerine getirmişler. Etkili bir yöntem.

Bitkilerin kombinasyonuna, yan yana bulunmalarına dikkat ediyorlar. Mesala fesleğen ve domates bir arada olduklarında domates daha lezzetli olur ve kötü kokuyu önler.

Ayrıca topluluk bahçesini gezdiğimizde karşımıza çıkan ilginç bir teknik vardı. Kısa plastik bir kutuyu toprağın üzerine yerleştiriyorlar. İçerisine biraz bira koyuyorlar. Bu topraktaki kurtlanmayı önlüyor, çünkü tüm kurtlar biranın içerisine atlıyorlar.

Gezide beni en çok heyecanlandıran kısmı yazının sonuna bıraktım. Sembranos Urbanos, topluluk arasında ‘Semillero Romita’ dedikleri bir değişim birimi kullanıyorlar. Para gibi ancak para değil. Yani bizim zaman olarak belirlediğimiz birim onlar için ‘Semillero Romita’. Her yıl belirli bir miktarı 5, 10 ve 25 birimlik olmak üzere topluluğun kullanımına sunuyorlar. Her hafta mahalle meydanında takas pazarı düzenliyorlar ve yarattıkları alternatif ekonomi ile topluluklarındaki dayanışma kültürünün daha da güçlenmesine sebep oluyorlar. Semillero Romita kullananlar kendileri arasında gerçekleştirdikleri servis ve eşya değişimini karşılıklı alaşmaları sonucu değerini kendileri belirleyerek gerçekleştiriyorlar.

 

Türkiye’de şehir bahçeciliği konusunda çalışmalar olduğunu biliyorum. Özellikle permakültür grubundaki arkadaşları gözlemleme imkanı bulduğum projenin güzelliği ile yüreklendirmek isterim. Aynı zamanda yanımda sadece bir tane topluluk için kullandıkları açıklayıcı tanıtım materyalinden getirebildim. İlgilenen olursa scanleyebiliriz. Ama dil İspanyolca. İspanyolca bilmiyorsanız, Zumbara’dan elbet size çeviri de yardım edecek birilerini bulabilirsiniz 🙂

Reklamlar

One Response to “Meksika’da Bir Saha Çalışması İzlenimleri: Şehir Bahçeciliği & Semillero Romita’lar”

  1. ilknur Says:

    bir sorum var “Huerto acolchado: toprak üretmenin bir yolu. Çimentonun üzerine direk organik madde yerleştirerek kompostlanmasını ve verimli bir zemin oluşturmasını sağlıyorlar.” demişsin ya azıcık açıklarmısın….

    ayrıca benzer proje yapmak isteyenler listesine beni en başa yazın…


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: